Twitter
//‘Grut Melinfaen’ Carbonifferaidd

‘Grut Melinfaen’ Carbonifferaidd


Tua 325 miliwn o flynyddoedd yn ôl ymestynnai cadwyn o fynyddoedd o ganolbarth Cymru hyd Wlad Belg.

Ysgubai’r afonydd a lifai o’r mynyddoedd hyn lwythi o waddodion tua’r môr.

Y gwaddodion cyntaf i ymgasglu ar hyd y glannau oedd banciau o gerigos ac yna, yn ddiweddarach, fanciau o dywod. Esgorodd cymysgedd o’r cerigos a’r tywod ar amryfaen (‘Grut Melinfaen’).

Mae’r blociau gwyn yn y gwely blodau yn enghreifftiau o’r graig honno. 

Yn wydn ac yn ddisglair

Mae’r tywodfaen hwn yn weledol drawiadol gan ei fod yn llawn gronynnau tywod cwarts gwyn. Mae cwarts yn wydn iawn, i’r graddau fod crisialau a darnau ohono yn cael eu hailgylchu’n barhaus.

Purdeb cwarts

Mae’r silica mewn cwarts mor bur fel y gall wrthsefyll tymereddau uchel iawn. O ganlyniad, câi’r Grut Melinfaen yn ne Cymru ei gloddio ar raddfa fawr er mwyn cynhyrchu ohono ffenestri ffwrneisi a briciau tân ar gyfer diwydiant dur de Cymru.

origin of  the Carboniferous Millstone Grit sampleO ble y daeth y meini hyn?
Chwarel Carmel, Sir Gaerfyrddin


327-Carboniferous-Millstone-Grit

Carboniferous Millstone Grit display at the NBG

Port Talbot steelworks at night

Ffwrnais chwyth sy’n cynhyrchu dur

A steel-making blast furnace

Ffwrnais chwyth sy’n cynhyrchu dur

quartz crystal

Grisial cwarts