Twitter
//Pre-Cambrian rock

Pre-Cambrian rock

Fe’u ffurfiwyd cyn ymddangosiad planhigion

Ar y dde ceir blociau o Wenithfaen Coedana o Ynys Môn – mae’r graig yn hynafol o hen.

Ffurfiwyd y gwenithfaen 615 miliwn o flynyddoedd yn ôl pan gafodd magma hylifol, poeth ei wthio i ganol creigiau a grëwyd 1.8 biliwn o flynyddoedd yn ôl.

Yn ddiweddarach, cafodd y gwenithfaen ei gywasgu a’i altro yn ystod cyfnodau o symudiadau daear.

Mae’r graig wydn hon yn gyfuniad o grisialau disglair o gwarts, mica a ffelsbar. Craciau yw’r llinellau duon wedi’u llenwi â chrisialau du.

Wrth fodd Planhigion Heddiw

Mae gwenithfeini Cyn-Gambriaidd yn esgor ar briddoedd lled asidig sy’n llawn maetholion, delfrydol ar gyfer planhigion fel y cor-rosyn rhuddfannog Tuberaria guttata, blodyn sirol Môn.

Mae arwynebau garw’r meini wrth fodd cennau hefyd. Mae 25 o wahanol rywogaethau ohonynt yn ffynnu ar y meini hyn. Mae un ohonynt, sef Lecanora muralis, yn gwrthsefyll llygredd, yn tyfu ar balmentydd concrit ac yn ymdebygu i gwm cnoi!

origin of the pre-cambrian rocks at the NBGO ble y daeth y gwenithfaen hwn?
Chwarel Gwalchmai, Ynys Môn 


615-pre-cambrian

Pre-Cambrian Rock display at the NBG

Feldspar and mica crystals
Crisialau ffelsbar a mica

'Chewing-gum' lichens
Cen ‘gwm cnoi’

Spotted rockrose
Cor-rosyn smotiog